دولّخ
ابتدا لازم است این لغت ریشه یابی شود .
تجزیه لغت !!
این لغت در اصل تشکیل شده از کلمه {دود} و صفت {لَخت} که به دود نسبت داده اند ، دو واقع در اصل دود لَخت بوده است .
معنی کلمه دود که کاملا واضح است .یکی از معانی کلمه لَخت در فارسی به معنی غلیظ میباشد که در این لغت از این کاربرد لَخت به زیبایی استفاده شده یعنی لَخت صفتی است برای دود که از اینجا معنی آن کاملا واضح میشود------»یعنی دود زیاد و غلیظ
چطور به این شکل در آمد ؟؟؟
محلاتی ها معمولا علاقه شدیدی دارند که لغات را مختصر کنند و در این مورد از یک قاعده معروف عربی استفاده کردند یعنی {د} آخر کلمه {دود} وقتی به {ل} اول حرف لخت میرسد ادغام میشود و {د} حذف میشود و روی حرف {ل} مشدد میشود .
البته نمیتوان به جرات گفت محلاتی ها بنابر اصل ادغام در عربی این بلا را سر این کلمه آوردند شاید به طور اتفاقی این کلمه به این شکل در آمده اما در مورد حذف حرف {ت} دیگر نمیتوان توجیهی مانند توجیه بالا آورد و فقط ریشه در ذات محلاتی ها و علاقه باطنی آنها به خلاصه کردن و کوچک کردن کلمات دارد.
معانی و کاربرد ها :
این کلمه بیشتر در مواردی به کار میرود که دوو یا گرد و غبار یا خاک غلیظ و شدیدی در هوا معلق باشد یا معلق بشود و به دلیل وجود کلمه {دود} در ابتدای آن ، نمی توان چنین تفسیر کرد که این کلمه فقط برای دود بکار میرود بلکه برای خاگ و گردو غبار هم به کار میرود.
مثلا: عده ای محلاتی برای تفریح جایی نشسته اند (نزدیک یک جاده خاکی ) ناگهان ماشینی با سرعت از جاده خاکی عبور میکند و گرد و خاک غلیظی به پا میکند در این حالت محلاتی ها میگویند: «اتّاخ دولّخ کرد»(برای توضیحات بیشتر در مورد اتّاخ اینجا را کلیک کنید)
خلاصه مطلب :
دولّخ یعنی گرد و خاک کردن ولی نه هر گرد و غبار یا خاکی بلکه گرد و غبار یا خاک غلیظ و شدید که اثر آن محرز باشد .
دانلود کنید کلیه صدا ها و تصاویر موجد در این پست را باحجم 76 کیلوبایت (بخش نظرات)
ما را از نظرات سازنده خود بی بهره نگذارید !!